Πανηγύρι Σωτήρα Χριστού 6 Αυγούστου
Οι Σασμοί στα Σκουλούφια
Ο Ανδρέας Κοκολάκης και ο Γιώργης Κοκολάκης, γνωστοί και ως Βρουχαδανδρέας και Μυρθιανανδρέας, καθώς και Βρουχαδογιώργης και Μυρθιανογιώργης αντίστοιχα, υπήρξαν μορφές ιδιαίτερου κύρους στην τοπική κοινωνία. Τα προσωνύμιά τους προέρχονταν αφενός από το «βρουχάς», λέξη που παρέπεμπε σε δύναμη, σθένος και επιβλητική παρουσία και αφετέρου από την καταγωγή των πατεράδων τους από το χωριό Μύρθιο Ρεθύμνης, απ’ όπου και ήρθαν ως γαμπροί στα Σκουλούφια.
Μαζί με τον ανδρειωμένο Λαμπόκωστα, αποτέλεσαν πρόσωπα εμπιστοσύνης και σεβασμού, στα οποία στρεφόταν η κοινότητα όταν ανέκυπταν δυσκολίες και προστριβές. Ήταν υπεύθυνοι για τους σασμούς στα Σκουλούφια, δηλαδή για τη συμφιλίωση και την ειρηνική διευθέτηση διαφορών, σύμφωνα με την παλαιά κρητική παράδοση της τιμής, του λόγου και της κοινωνικής ισορροπίας.
Παρέμβαιναν σε περιπτώσεις οικογενειακών διαφωνιών, παρεξηγήσεων μεταξύ συγχωριανών, ζητημάτων γης και περιουσίας, ακόμη και σε υποθέσεις ζωοκλοπών, που σε παλαιότερες εποχές μπορούσαν να οδηγήσουν σε μακρόχρονες έχθρες, τις λεγόμενες βεντέτες. Με σύνεση, αποφασιστικότητα και αίσθημα δικαίου, επιδίωκαν να αποκαθιστούν την τάξη και να επαναφέρουν την ομόνοια στον τόπο.
Ο λόγος τους είχε βαρύτητα, γιατί συνοδευόταν από εντιμότητα, εμπειρία και προσωπικό παράδειγμα. Δεν λειτουργούσαν ως εξουσία, αλλά ως φυσικοί διαμεσολαβητές που υπηρετούσαν το κοινό καλό και την ενότητα του χωριού.
Σε εποχές δύσκολες, όπου η τιμή και η οικογενειακή υπόληψη είχαν ιδιαίτερη σημασία, οι άνθρωποι αυτοί συνέβαλαν καθοριστικά ώστε τα Σκουλούφια να παραμένουν κοινωνία δεμένη, με σεβασμό, συνοχή και αλληλεγγύη.
Οι Γάμοι στα Σκουλούφια
Στους παλαιότερους καιρούς, πολλοί γάμοι ξεκινούσαν από το προξενιό. Γυναίκες γνωστικές, με σοφία και πείρα ζωής, γίνονταν οι αθόρυβοι αγγελιοφόροι της αγάπης. Με λίγες κουβέντες, μετρημένες μα ουσιαστικές, άνοιγαν δρόμους, γλύκαιναν αντιρρήσεις και «έδεναν το γλυκό», όπως συνήθιζαν να λένε οι παλιοί. Το προξενιό δεν ήταν μία απλή συμφωνία αλλά αποτελούσε θα λέγαμε μία «τέχνη» που απαιτούσε μεγάλη μαεστρία.
